Светот е во состојба на шок откако Соединетите Американски Држави на 13 април започнаа тотална поморска блокада на иранските пристаништа. Американската морнарица веќе почна физички да ги блокира и враќа бродовите што влегуваат или излегуваат од Иран, вклучително и кинеските танкери кои се под американски санкции. Овој агресивен потег на Вашингтон има за цел целосно да го прекине иранскиот извоз од два милиони барели нафта дневно, што веќе предизвика паника на глобалните берзи и страв од невиден скок на цените на „црното злато“.
Ситуацијата на теренот е драматична. Американски разорувач веќе пресретна два танкери кои се обидуваа да го напуштат пристаништето Чабахар, а кинескиот танкер „Рич Стари“ беше виден како се повлекува низ Ормутскиот теснец откако му беше забранет премин. Според извештаите на „Волстрит џурнал“, најмалку осум танкери поврзани со Иран се пресретнати само во првите неколку дена од блокадата. Со овој потег, Америка директно го удира главниот клиент на Иран – Кина, што дополнително ги затегнува односите меѓу велесилите.
Аналитичарите се поделени околу прашањето колку време Иран може да преживее без да го запре производството на нафта. Клучот лежи во капацитетите за складирање:
- Оптимистичко сценарио (FGE NextantECA): Иран има капацитет од околу 90 милиони барели на копно. Со овие резервоари, земјата би можела да издржи до два месеци без никаков извоз пред да биде принудена да ги затвори изворите на нафта.
- Песимистичко сценарио (Енерџи аспектс): Иран има на располагање само 30 милиони барели слободен капацитет. Во овој случај, резервоарите ќе се наполнат за само 16 дена, по што Иран ќе мора веднаш да го намали производството.
Иранските власти веројатно ќе ги користат и своите танкери како „пловечки складишта“ за да добијат на време, но доколку блокадата продолжи и во мај, производството на нафта ќе доживее колапс.
Секое запирање на иранското производство би значело губење на 12 милиони барели од светскиот пазар кој и онака е веќе десеткуван од регионалната војна. Експертите предупредуваат дека ваквиот енергетски вакуум неминовно ќе доведе до вртоглаво поскапување на дериватите насекаде во светот. И додека американската војска соопштува дека блокадата е „успешна“, прашањето е дали Иран ќе одговори со воена ескалација доколку биде доведен до економски колапс пред истекот на критичните два месеци.
Што мислите, дали Кина ќе седи со скрстени раце додека нејзините танкери се пресретнуваат на отворено море?
